KAMU YÖNETİMİNDE VEKALETLER DÖNEMİ

AKP Hükümeti sayesinde tarih literatürümüz maalesef “VEKALETLER DÖNEMİ” gibi bir kavramı da kaydetmek zorunda kalmıştır. Kamu Yönetiminde Devletin işleri Devlet adına görevlendirilen kadrolu memurları eliyle yürütülür. Eğer kadrosu idareci olan memur kısa süre ile bir yere gitmişse, izin almışsa, hastalanmışsa yani kısa süre ile 20 gün, 1 ay veya 2 ay gibi kısa süre ile idarecinin yerine eşdeğer kadrodaki veya bir alt kadrodaki idareci vekalet eder. Aslı geri dönünce ise vekil nöbeti aslına devreder ve kendi işine bakar. Vekaleten görevlendirme, AKP Hükümetinin yaptığı gibi 3 yıl, 4 yıl süre ile vekaleten atama olmaz, olamaz.

Ben konuşmama Şubat 2006 ayında televizyon ve gazetelerde yer alan bir haber ile devam etmek istiyorum. Haber şöyle idi: “Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet SEZER, görev süresi dolmadığı halde selefi Süleyman DEMİREL’in toplam vetolarını aşmış durumda.” Ardından Sayın Demirel’in veto karnesi sıralanıyordu. “16 Mayıs 1993 ten 16 Mayıs 2000 e kadar 9.Cumhurbaşkanlığı’nı yürüten Süleyman Demirel, görev yaptığı 7 yıl boyunca 641 adet kanun, 107 kanun hükmünde kararname, 9 bin 644 Bakanlar Kurulu Kararı, 265 atama ve 1.695 tezkerenin tamamını, 10.231 müşterek atamanın da 9.826 sını onaylamıştı. Demirel, aynı dönemde 14 kanun ile 5 kanun hükmünde kararname, 21 Bakanlar Kurulu Kararı, 3 Bakanlar Kurulu ataması ve 361 adet müşterek atamayı ise iade etmişti.Demirel’in veto ettiği yasalardan 6 sı TBMM tarafından yeniden kabul edilerek onaya sunulmuş.”

10.Cumhurbaşkanı Sayın A.Necdet Sezer ise “Başbakan Erdoğan başkanlığındaki 59. Hükümet döneminde 13 ü Bakanlar Kurulu Kararı ve 378 i Müşterek Kararname olmak üzere toplam 426 atamayı veto etmiş ve 41 yasayı TBMM’ne iade etmiş, 18 karar ve kararname ise Sezer’de bekliyormuş. Bakanlar ve bağlı kuruluşlarda toplam 2.102 idari personel vekaleten görev yapmaktaymış.”

Şimdi bu haber ile yapılmak istenen kıyaslama Sayın Demirel’in ne kadar uyumlu bir Cumhurbaşkanı olduğu mudur?

Yoksa dün TBMM’deki Mareşal üniformalı Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK’ün resminden rahatsız olan zihniyet, dün Şemdinli olayları ile ilgili tetikçi bir savcıya hazırlattığı iddianame ile K.K.K. Sayın Yaşar Büyükanıt’ın nezdinde Silahlı Kuvvetlerimizi yıpratmaya çalışan zihniyet; bu atamalar ile ilgili kıyaslamayı ortaya atarak T.C. Devleti’nin en üst makamını, yıpratma gayreti içerisinde midir?  

Şu anda Bakanlıklarda görev yapan üst düzey vekil bürokratların dağılımı şöyle:      

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 634

Çevre ve Orman Bakanlığı 459

Milli Eğitim Bakanlığı 440 + 36 İl Müdürü ve 54 İl Müdür Yardımcısı

Sağlık Bakanlığı 218

Devlet Bakanlıkları 99 (Ali Babacan’a bağlı 11, Kürşad Tüzmen’e bağlı 27, Abdüllatif Şener’e bağlı 12, Nimet Çubukçu’ya bağlı 49)

Kültür ve Turizm Bakanlığı 92

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı 355

İçişleri Bakanlığı 41 (Tabi bu arada İzmir İlimiz de 2 aydır vekil Emniyet Müdürü ile idare ediliyor.)

Dışişleri Bakanlığı 8

Maliye Bakanlığı 5

Bu kadar vekaleten atamanın olduğu yerde, neden birileri vekaleten de olsa koltuk kapma peşinde acaba?

Çünkü; kanuna uygun olmayan ve Cumhurbaşkanı’ndan dönen atamalar Bakan onayı ile de olsa vekaleten yürütüldüğü için vekil aslının atanma şartlarını taşımıyorsa makam tazminatı, temsil ödeneği gibi zam ve tazminatları alamaz.

O zaman geriye bir tek şey kalıyor, Cumhurbaşkanı’na rağmen; mevcut iktidarın yandaşlarını veya kullanabileceği kimseleri idari mekanizmalara taşıyarak onlar aracılığı ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihale ve rantlarını yine yandaşı işadamlarına ve müteahhitlere peşkeş çektirmek. Üstelik vekaleten de olsa yapılan atamalarda o görevin gereklerine ve şartlarına uygun elemanlar bulunup atanır. Yani bir Tütün Eksperini bir hastaneye Başhekim olarak atayamazsınız. Başhekimlik görevine ancak bir uzman tabibi atamak zorundasınız. Aksi halde vatandaşın işleri aksar, Devlet ekonomik kayıplara uğratılır.

Bütün bunlara rağmen, 18.04.2003 gün ve 2003/5 nolu genelge ile Maliye Bakanlığı kendisine bağlı “Muhasabat, Gelirler, Milli Emlak, Personel Genel Müdürlüğü, Defterdarlıklara bağlı kadrolara ve bunların Bölge ve İşletme Müdürlüklerine bağlı kadrolara vekaleten atama yetkisini;

Kadrosu başka kurumlarda dahi olsa ve vekaleten de olsa o kurumlara ait vekaleten atama ve tedviren görevlendirmeleri ilgili İl Valiliklerine bırakıyor.

Ancak aynı Genelgenin 6. maddesinde bu vekaleten görevlendirmelerin aylıksız ve harcırahsız olduğu hususuna dikkat edilmesi ikaz ediliyor.”

 Genelgedeki bu ikaza dikkat edersek, usulsüz  vekalet ücreti ve harcırah ödenmiş olması ihtimal dahilindedir. Bu hususun çok iyi incelenmesi gerekmektedir.

Hükümetin Cumhurbaşkanlığı Makamından onay alamayan atamaların yerine Bakan onayı ile vekaleten yaptığı bütün bu atamalardan rahatsız olan Devletin en üst makamı yani; T.C. Cumhurbaşkanlığı;  07.03.2005 tarihinde Vekaleten atamalar konulu bir yazı gönderiyor Başbakan Sayın Recep Tayip ERDOĞAN’a.

Bu Yazıda özetle “59.Hükümet döneminde 28.02.2005 gününe kadar Cumhurbaşkanlığı’na toplam 2340 atama kararnamesi geldiği, bu kararnamelerden 306 sının imzalanmayarak geri gönderildiği, ………….üst düzey yöneticilik görevlerine atanmak istenenlerin kimilerinin kamu yararı ve kamu hizmetinin gereği olarak bu görevlerde bulunmaması gereken kişiler olduğunun gerekçelerde yazılmış olduğu ancak bu kişilerin bu gerekçelere rağmen aynı görevlere vekaleten atanmış olduğu anlatıldıktan sonra Anayasa’nın 128. maddesinden ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’ndan bahsedilerek bir kişinin asalaten atanması mümkün olmayan göreve vekaleten bir alt makamın onayı ile atanmasının Anayasa ve Kanunlara aykırı olduğundan bahsedilmektedir. Yine bu Resmi Yazıda AKP Hükümetinin daha önce bu görevlere atanmış olan ve Devlete faydalı hizmetleri geçmiş olan idarecileri sindirme, tehdit veya suç isnat ederek görevden almaya ve yandaşlarını atamak için bu kadroları boşaltmaya çalıştığına dikkat çekilmekte, bu durumun ise insanlığa sığmayacağı ve kanunlara aykırı olduğu ikaz edilmektedir.Bu vekaleten atamalardan ve kanunsuz uygulamalardan vazgeçmeleri istenmektedir.”

07.03.2005 tarihli Resmi yazısındaki ikazlarının dikkate alınmadığını ve vekaleten atamalara devam edildiğini gören Cumhurbaşkanı Sayın A.Necdet Sezer, Köşk’ün kapılarını bu vekil bürokratlara kapatma yolunu tercih etmiştir.

Şu anda Vekaleten Görev Yapan Üst Düzey Bürokratların bir kısmı şunlardır:

Başbakanlık; Müsteşar Yardımcısı, Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürü, Güvenlik İşleri Başkanı, Ekonomik ve Mali İşler Başkanı, Cumhuriyet Arşivleri Dairesi Başkanı (Mısır El Ezher Üniversitesi Mezunu), TUBİTAK Başkanı,

Devlet Bakanlıkları; (Hazine Müsteşarlığı) : Sigorta Denetleme Kurumu Başkanı, Dış Ekonomik ilişkiler Genel Müdür Yardımcısı, Banka ve Kambiyo Genel Müdürü, Sigortacılık Genel Müdürü,  Yabancı Sermaye Genel Müdürü, Teşvik ve Uygulama Genel Müdürü,

Toplu Konut İdaresi Başkanı,

Özürlüler İdaresi Başkanı,

Kadının Statüsü Genel Müdürü,

Aile Araştırma Kurumu Başkanı,

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürü,

Gençlik ve Spor Genel Müdürü,

            Gümrük Müsteşarlığı: Müsteşar, Gümrükler AB Genel Müdürü, İstanbul, Ankara, Habur, Trabzon, Hopa, Bursa, İzmit, Edirne, Samsun, İskenderun, Gaziantep, Sinop, İzmir, Adana, Antalya Başmüdürleri,

            Adalet Bakanlığı: Müsteşar Yardımcısı, Ceza İşleri Genel Müdürü,

            Maliye Bakanlığı: Müsteşar Yardımcısı, APK Başkanı, Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürü, Dış İlişkiler Genel Müdürü, Yüksek Öğretim Genel Müdürü, Öğretmen Yetiştirme ve Eğitim Genel Müdürü, Orta Öğretim Genel Müdürü, Yurtdışı Eğitim Öğretim Genel Müdürü, Eğitim Teknolojileri Genel Müdürü, YURTKUR Genel Müdürü, Ankara, Antalya, Kayseri, Balıkesir, Amasya, Diyarbakır, Edirne, Erzincan, Kastamonu, Bingöl, Bolu, Bursa, Aydın, Gaziantep, Hatay, Isparta, İçel, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Manisa, Nevşehir, Niğde, Rize, Düzce, Yalova, Şırnak, Batman, Sakarya, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Aksaray, Kırıkkale İl Milli Eğitim Müdürleri ve 54 İl Milli Eğitim Müdür Yardımcısı,

            Bayındırlık ve İskan Bakanlığı: Müsteşar Yardımcısı,

            Ulaştırma Bakanlığı: TCDD Genel Müdürü, Haberleşme Genel Müdürü, Deniz Ticareti Genel Müdürü,

            Tarım ve Köyişleri Bakanlığı:  2 Müsteşar Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, TMO Genel Müdürü, APK Başkanı, Dış İlişkiler Başkanı, Hukuk Müşaviri,

            Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: Türkiye İş Kurumu Genel Müdürü, Bağ-Kur Genel Müdürü, SSK Başkanı, SSK Teftiş Kurulu Başkanı,

            Kısacası 22 Bakanlığın 14 ünün merkez ve taşra teşkilatında şu anda 1960 bürokratın vekaleten görev yaptığı biliniyor, 8 bakanlıktaki vekil bürokrat sayısı bilinmiyor.

            Vekaleten görev yapan bürokratın bulunmadığı tek bakanlık Milli Savunma Bakanlığı’dır.

            Bütün bu vekaleten atamalara gerekçe olarak Eski Bayındırlık ve İskan Bakanı Zeki ERGEZEN, “atadığı kişilerin hizmet süreleri yeterli olmadığı için il ve şube müdürlüklerine vekaleten atama yaptığını söylüyor.

            Yetersiz ise yapmayacaksınız beyefendi. Yeterli olanları bulup atayacaksınız.

            Cumhurbaşkanlığı Makamını Noterlik Bürosu zanneden ve İstediği atamaları Sayın Cumhurbaşkanı’na onaylatamayan AKP Milletvekilleri basın aracılığı ile saldırıya geçtiler. “Sayın Cumhurbaşkanı teröristleri affediyormuş, veto ettiği atamalarla ilgili hukuki gerekçesi yokmuş, Hükümetin icraatlarını tıkamaktaymış, hukuka bağlı kalmalıymış vs.vs.”

            15 Nisan 2006 tarihinde yani daha dün MÜSİAD Genel Kuruluna katılan Sayın Başbakan; Cumhurbaşkanımızı “Havayı bulandırmakla, Samimi olmamakla, Milletin iradesine karşı gelmekle suçlamakta ve Bu millet sizi affetmez demektedir.”

            AKP Hükümeti, her şeye rağmen  kamu kurumlarında vekaleten görevlendirme yapmaya ve yandaşlarına istihdam yaratmaya devam etmektedir. Ekonomimiz de vekaleten görevlendirilmiş AKP yandaşlarının elindedir.

            Gelir İdaresi Başkanı, Merkez Bankası Başkanı, Merkez Bankası Başkan Yardımcısı, BDDK Başkanı, KİK Başkanı, TOKİ Başkanı, BOTAŞ Genel Müdürü, Tarım Bakanlığı Müsteşarı, Gümrük Müsteşarı, Gümrükler Genel Müdürü, Enerji Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı, Hazine Müsteşarlığı;  Sigorta Denetleme Kurumu Başkanı, Dış Ekonomik ilişkiler Genel Müdür Yardımcısı, Banka ve Kambiyo Genel Müdürü, Sigortacılık Genel Müdürü,  Yabancı Sermaye Genel Müdürü, Teşvik ve Uygulama Genel Müdürü, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü, Sivil Havacılık Genel Müdürü, Dış Ticaret Müsteşarlığı Anlaşmalar Genel Müdürü, İstanbul Altın Borsası Başkanı,

Cumhurbaşkanlığı Makamının onayı alınmadan veya alınamadığı için bay-pas yöntemi ile doldurulmuş ve öyle idare edilmektedir.

Başbakan, “Cumhurbaşkanlığı ile Uzlaşma sağlanamazsa vekil üye ile işler yürür” demektedir.

Şimdi bu beyler, yani AKP Milletvekilleri, milletvekili seçilince dokunulmazlık zırhına büründüler ya; herhalde vekaleten atadıkları bürokratların da dokunulmazlık zırhına büründüğünü zannediyorlar. Her türlü kandırmaca ile, tehdit ile vekil bürokratlarından kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerini AKP li il ve ilçe yöneticilerine alıp duruyorlar.

Ancak, vekil bürokratlar şunu unutmamalıdırlar: Makamı ve mevkisi ne olursa olsun, kimse kendilerini bulaştıkları veya bulaşacakları usulsüzlüklerin ve yolsuzlukların hesabını vermekten kurtaramayacaktır.