MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ İZMİR MİLLETVEKİLİ

SAYIN AHMET KENAN TANRIKULU

“ALİAĞA’YA KURULMAK İSTENEN

YENİ TERMİK SANTRALLERİN PEŞİNİ PIRAKMIYOR”

(24 Ekim 2008)

Milliyetçi Hareket Partisi İzmir Milletvekili Sayın Ahmet Kenan TANRIKULU; 30 Haziran 2008’de Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Sayın Dr.M. Hilmi Güler’e yazılı olarak cevaplandırması istemiyle vermiş olduğu yazılı soru önergesi; ilgili Bakanlık tarafından 120 gün sonra ancak cevaplandırılabilmiştir.

Bilindiği üzere Sayın TANRIKULU’nun daha önce Aliağa’ya kurulması düşünülen yeni termik santraller ile ilgili Çevre ve Orman Bakanlığı’na vermiş olduğu yazılı soru önergesi ile aslında Aliağa’ya bir değil, üç yeni termik santral kurulması plânlandığı ortaya çıkmıştı.

Konu hakkında Sayın TANRIKULU; “Aylardır, Aliağa ve çevresinde yaşayan vatandaşlarımızın ortak haklı taleplerini, seslerini duyurabilmek için, kurulması plânlanan bu termik santrallerin durumunu araştırıyor, çalışmalar yapıyorum.

Aliağa; mevcut demir çelik fabrikaları, gemi söküm tesisleri ve diğer tesislerin yarattıkları kirlenme nedeniyle çevre sağlığı ve canlı yaşamının çok büyük risk altında olduğu bölgemizdir.

İktidar; mevcut bu çevre sağlığını ve canlı yaşamını tehdit eden unsurların nasıl azaltacağına dair herhangi bir çalışma yapmamakla beraber, üç yeni termik santralin daha kurulabilmesinin önünü açmakta. Bunu yaparken de, çevre sağlığı ve canlı yaşamına hangi yönde olumsuz etkilerinin olacağını hesap etmemektedir.

Bu bağlamda Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı’na vermiş olduğum soru önergeme 120 gün sonra verilen cevaplar incelendiğinde Bakanlık adeta ‘Ben ithal kömür yakıtlı termik santralin sadece kuruluş iznini veririm, yakıt olarak kullanılacak kömürün çevreye vereceği olumsuz emisyon değerlerine karışmam’ demektedir. Burada görülmektedir ki; termik santralde kullanılacak yakıtın Bakanlık için hiçbir önemi yoktur. Bakanlık bu sorumluluğu diğer kuruluşların üstüne yüklemektedir.

Yine önergemde Kyoto Protokolü ile ilgili özellikle Aliağa’da kişi başına düşen karbon emisyonu değerleri ile ilgili soruma Bakanlık; bu konuyu TÜİK’in takip ettiğini ve açıkladığı yönünde cevap vermiştir. TÜİK’in ilgili sayfasına baktığımızda ise 2006 yılında kalan araştırma sonuçlarını görmekteyiz.

Bu araştırmaya göre; Türkiye’de, 2006 yılında 1990 yılına göre, CO₂ emisyonunda en yüksek artış %166 ile çevrim ve enerji sektöründe gözlenmiştir. 2007 ve 2008 yıllarının değerleri ise bilinmemekte veya en kötü ihtimalle açıklanmamaktadır. Bu araştırmanın yapılış metodu ise TÜİK’in üst yazı ile ilgili kuruluşlardan verileri istemesi şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Aliağa’da yaşayan vatandaşlarımız için hayati önem arz eden, böylesine önemli bir konuda ilgili kuruluşların bu denli koordinasyonsuz çalışmaları vermiş olduğum ve kamuoyu ile paylaştığım soru önergelerimin cevaplarından da anlaşılmaktadır.

Aliağa ve çevresinin, yaşanabilir bir düzeyde hava ve yaşam kalitesi için çalışmalarımız ve mücadelemiz devam edecektir. Bu konu hakkında yapmış olduğum çalışmalara destek veren tüm sivil toplum kuruluşlarımıza ve vatandaşlarımıza teşekkürlerimi sunuyorum.” Diyerek konu hakkında yapılması gereken tüm çalışmalara devam edeceğini ifade etmişlerdir.

Basın yayın kuruluşlarımızın bilgisine, değerlendirmeleri dileğiyle saygılarımızla sunarız.

Sayın TANRIKULU’nun yazılı soru önergesine Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı tarafından verilen cevaplar:

İZMİR MİLLETVEKİLİ SAYIN AHMET KENAN TANRIKULU'NUN YAZILI SORU ÖNERGESİ CEVAPLARI

(7/4390)

SORULAR 1,2,3,4,5,6,7: İzmir-Aliağa, demir çelik fabrikaları, gemi söküm tesisleri ve diğer tesislerin yarattıkları kirlenme nedeniyle çevre sağlığı ve canlı yaşamının çok büyük risk altında olduğu bir bölgemizdir.

Bu bağlamda;

- İzmir Aliağa'ya yeni termik santral kurulması yönünde hangi kuruluş tarafından ve hangi tarihte müracaat yapılmıştır.

- Yeni bir termik santral kurulmasının kanunlarımıza göre şartları nelerdir? İzmir Aliağa'ya kurulacak yeni termik santral bu şartları taşımakta mıdır?

- Yeni kurulacak olan termik santralın kapasitesi ne kadar olacak, üretimi nerede ve hangi maddi şartlarla kullanılacaktır?

- Yeni termik santralinin kurulmaması yönünde bugüne kadar Bakanlığınıza hangi meslek odaları, sivil toplum kuruluşları ve çevre sakinlerinin müracaatları olmuş, bu müracaatların sonucunda hangi işlemler yapılmıştır?

- İthal kömüre dayalı olarak kurulacak yeni termik santralde kullanılacak kömür hangi ülkelerden ithal edilecek olup, değerleri ne olacaktır?

- Uluslararası normlarda ithal kömür kullanımı firma tarafından Bakanlığınıza taahhüt edilmiş midir? Bu garanti kaç yıldır?

- Kyoto Protokolünün imzalayan ülkemizde; özellikle İzmir Aliağa'da kişi başına düşen karbon emisyonu ne kadardır? Yeni kurulacak olan termik santral bu oranı nasıl etkileyecektir?

CEVAPLAR 1,2,3,4,5,6,7: Önerge de yer alan soruların Enka Enerji Üretim A.Ş.'nin İzmir ili, Aliağa ilçesinde kurmayı planladığı üretim tesisi ile ilgili olduğu anlaşılmıştır. Yöneltilen sorular büyük ölçüde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'nın görev alanı ile ilgili olup;

Enka Enerji Üretim A.Ş. (Şirket) tarafından İzmir ili, Aliağa ilçesinde termik konvansiyonel tipte bir üretim tesisi kurmak üzere ilk olarak 08/02/2007 tarihinde EPDK'a üretim lisansı başvurusunda bulunulmuş ancak Şirketin başvurudan vazgeçmesi nedeniyle yapılan başvuru iade edilmiştir. Şirket daha soma, 13/06/2007 tarihinde yeni bir üretim lisansı başvurusu yapmış ve bu başvuru kapsamında Şirkete 06/03/2008 tarihli ve EÜIlS17-1/1100 numaralı üretim lisansı verilmiştir.

Yeni bir üretim tesisinin kurulabilmesi için öncelikle EPDK'a lisans başvurusunda bulunulması ve faaliyetin gerektirdiği (üretim veya otoprodüktör) lisansın alınması zorunludur. Lisansa konu tesislerin inşaatlarına başlanılabilmesi için ise, ÇED, imar ve inşaat ruhsatı gibi izinlerin alınması ayrıca gerekmekte olup, bu izinlerin alınması gereği sorumluluğun lisans sahibinin uhdesinde olduğu, Şirket tarafından verilen taahhütnamede ve EPDK tarafından verilen lisansların genel hükümlerinde belirtilmektedir. Söz konusu izinlerin alınamaması halinde ilgili projenin inşaatına başlanılması, EPDK tarafından lisans verilmiş olsa dahi, mümkün değildir.

Şirkete verilen 06103/2008 tarihli ve EÜ/1S17-1/1100 numaralı üretim lisansı kapsamında kurulması planlanan üretim tesisi, ithal kömür yakıtlı, termik-konvansiyonel tipte bir tesis olup, kurulu gücü 800 MWm/750 MWe'dir. Söz konusu tesisin tamamlanarak işletmeye açılması halinde tesiste üretilecek elektrik enerjisi, elektrik piyasasına ilişkin ilgili mevzuat çerçevesinde, serbest piyasa ortamında satılabilecektir.

Söz konusu üretim tesisi için yapılmış olan lisans başvurusu için daha önce Ege Çevre ve Kültür Platformu tarafından EPDK'ya itirazlar yapılmış olup, yapılan lisans başvurusunun reddedilmesi istenmiştir. Bu itirazların incelenmesi neticesinde, itirazların başvuruya konu üretim tesisinin çevreye olacak olumsuz etkileri nedeniyle yapıldığı anlaşılmış olup, başvuru sahiplerine; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından lisans başvurusuna konu üretim tesisine lisans verilmesi halinde, bu tesis için "Çevresel Etki Değerlendirmesi" yapılacağı. Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından hakkında "ÇED Olumlu" kararı alınmayan projelerin inşaat ruhsatı alınarak yatırımlarına başlanılmasının mümkün olmadığı, bu itibarla söz konusu tesise ilişkin projenin, EPDK tarafından lisans verilmiş olsa dahi, ÇED mevzuatı kapsamındaki şartları yerine getiremernesi ve çevreye etkileri bakımından "ÇED Olumsuz" kararı alması halinde kurulmasının söz konusu olmadığı hususları göz önünde alındığında, bahse konu lisans başvurusunun reddedilmesinin hukuken mümkün olmadığı ve bu nedenle, teknik bir sorun çıkmadığı veya başvuru sahibi başvurusunu geri çekmediği sürece lisanslandırmaya ilişkin sürecin devam ettirilmesinin elektrik piyasasına ilişkin mevzuatın gereği olduğu bildirilmiştir.

EPDK'a yapılan lisans başvurularında, başvuruya konu üretim tesislerinin yakıt türlerinin belirtilmesi gerekmekle birlikte, yerli doğal kaynaklara ve yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı tesisler dışındaki tesislerin yakıt tüketimleri hakkında bir bilgi sunulması gerekmernekte olup, ithal kömüre dayalı olan söz konusu üretim tesisinin yakıtının nereden temin edileceği, kömürün kaloritik değerinin ve yıllık tüketim miktarının ne olacağı hakkında EPDK'da bir bilgi bulunmamaktadır.

Söz konusu üretim tesisinde kullanılması planlanan ithal kömürün standardı hakkında    EPDK tarafından herhangi bir belge istenmemekle birlikte, ülkeye ithal edilecek her türlü emtia için kendi tabi olduğu mevzuat çerçevesinde taşıması gereken standartlar belirlenmiş olup, standartlara uygun vasıfta olmayan herhangi bir emtianın ithalatına ilgili Kurum tarafından izin verilmeyeceği değerlendirilmektedir.

Kyoto Protokolüne katılmamızın uygun bulunduğuna dair gerekli kanuni düzenlemelerle ilgili çalışmalar devam etmektedir. Ülkemizdeki toplam (Ulaşım-Enerji­Sanayi vs.) emisyon değerleri ile ilgili bilgiler TUİK tarafından tutulmakta olup, bu bilgiler TUİK'in www.tuik.gov.tr adresinde görülebilmektedir.